De afgelopen weken werd een masterclass biodiversiteit en bedrijven door het Vlaams-Nederlandse project 2B Connect in Antwerpen en Lommel georganiseerd. Daarbij ging het specifiek om het stimuleren van biodiversiteit op bedrijventerreinen met het oog op ecologie, financiën en communicatie. Daarnaast vonden er enkele excursies over twee paradepaardjes van 2B Connect plaats. Een paar lessen van deze succesvolle en goed bezochte reeks bijeenkomsten wil ik graag delen:

1. Biodiversiteit op bedrijventerreinen leeft! Mede dankzij de inzet van Inverde en 2B Connect zal op 20 september in het bijzijn van de Vlaamse minister Joke Schouvliege de Green Deal Bedrijven en Biodiversiteit worden ondertekend door grote jongens als Philips en Ikea evenals verschillende Vlaamse natuurorganisaties. Het doel is expliciet het versterken van biodiversiteit op bedrijventerreinen. Ook in Nederland leeft het. Zo voerde dr. Robert Snepp (WUR) ons in zijn presentatie langs het bedrijfsterrein van Heineken bij Zoeterwoude waar Heineken een groot deel van het perceel in een bijenparadijs heeft getransformeerd. Aangestoken door de positieve reacties zijn veel omringende bedrijven op bedrijventerrein de Grote Polder ondertussen ook bereid om aan het project deel te nemen. Daarnaast bleek tijdens de lunch dat verschillende Nederlandse gemeentes ondertussen het ‘groenste bedrijventerrein van Nederland’ willen opzetten. Dat er een verschuiving gaande is werd ook bevestigd door bedrijfsadviseur Louis Verbruggen: sinds 2013 worden bedrijven toenemend actief op het gebied van biodiversiteit.

2. Er valt veel te winnen in Nederland en Vlaanderen. Door de hoge bevolkingsdichtheid en de intensieve landbouw is de natuur sterk versnipperd en staat ze erg onder druk. Tel daar de dramatische teruggang in de hoeveelheid insecten bij op en het is duidelijk dat alle beetjes helpen. Daarnaast werd er door ecologen op gewezen dat bedrijventerreinen een interessante habitat voor pionierssoorten zijn, omdat het gebruikelijk is dat percelen langere tijd braak liggen en vaak tegen natuurgebied aan zijn gelegen. Ook werd nadrukkelijk geadviseerd om van de wet Tijdelijke Natuur gebruik te maken, omdat daarmee wordt voorkomen dat de aanwezigheid van beschermde soorten, zoals de rugstreeppad, de bouw van een pand kunnen blokkeren of vertragen.

3. Het bedrijventerrein Kristalpark bij Lommel is prachtig (zie foto). Het groots opgezette park met een brede corridor voor insecten en wild lijkt bij vlagen eerder op de Veluwe, waar een enkel bedrijfspand is verdwaald, dan op een klassiek bedrijventerrein. Zodoende kwamen er geregeld recreanten langs terwijl de deelnemers aan de masterclass door het bloemenrijke schrale grasland struinden. Daarnaast is Kristalpark een prachtig voorbeeld van samenwerking tussen natuurbescherming en bedrijfsleven; ondertussen heeft de ondernemersvereniging de vlinder als symbool overgenomen nadat de grootste Vlaamse populatie van de zeldzame kommavlinder op het terrein was aangetroffen. Natuurpunt kocht op het bedrijvenpark gronden aan voor de habitat van deze vlindersoort.

4. Natuur voorkomt clandestien gedrag. Vele verschillende ecosysteemdiensten zijn algemeen bekend, maar ik was er nog niet opgekomen dat mei- en sleedoorn ook heel goed als inbraakwerende haag kunnen fungeren. Hilde Hanselaer, de voormalige eigenares van een schrootbedrijf, vertelde dat ze bijna wekelijks bezoek van inbrekers kreeg. Allerlei geavanceerde systemen werden geprobeerd, maar het ongewenste bezoek liet zich niet afschrikken. Althans, tot de sleedoornhaag als natuurlijke afscherming werd aangeleverd, toen was het plotseling gebeurd met de clandestiene praktijken. Sindsdien hebben ze samen met de werknemers stapje voor stapje allerlei maatregelen genomen om de natuur op hun terrein in te zetten voor andere functies. Zo fungeert een biotoop als speelplek voor de kinderen zodat ze op zaterdag niet over het terrein vol gevaren rennen terwijl de ouders oude spullen afleveren.

5. Er zijn geen kant en klare oplossingen. Elke situatie is verschillend en vraagt om andere maatregelen. Het bodemtype, de voorkomende soorten en het voormalige gebruik moeten in kaart worden gebracht. Nog veel belangrijker zijn het budget en de wensen van de ondernemer(s) of het park management; gaat het om het versterken van de beeldkwaliteit, geluidsdemping of het creëren van een beschut plekje waar rond het middaguur boterhammetjes kunnen worden genuttigd?

Ecologisch adviesbureau Staring Advies en communicatiebureau Bureau Ben zijn samen ambassadeurs voor natuurinclusief beheer van bedrijvenparken. Meer informatie? Kijk op hier of mail naar thijsmenting@bureauben.nl.

/Thijs Menting